Siyasetin İki Tonu: Yerel Seçim ve Genel Seçim

Günlük hayatta yaptığımız muhabbetlerin hatırı sayılır bir bölümünü siyaset işgal ediyor. Dünya genelinde en fazla siyaset konuşan ve tartışan millet biz olabiliriz. Tabi bu bir açıdan iyi birkaç açıdan ise kötü bir durum. Nietzsche, günlük hayatında siyasete çok fazla yer veren toplumları 3. dünya milleti olarak tavsif ediyor. Bu toplumlarda sanat, edebiyat ve bilimin geri kalmışlığından sebep, siyasetten başka konuşulacak bir şey olmadığını düşünüyor. Tabi bu ayrı bir konu. Biz bu yazımızda hepinizin bildiği ama kimi zaman unuttuğu yerel ve genel seçimler arasındaki küçük farkları ele alacağız.

Yerel seçim haddi zatında yerel yönetimler, genel seçim ise genel yönetim ile alakalı bir kavramdır. Yerel yönetimler kamu hizmetlerini vatandaşa en uygun ve en kolay şekilde ulaştırmak için mevcut bulunan idari mercilerdir. Ülkenin şehirleri, il, ilçeleri, köyleri ve mahallelerine dağılarak gerekli sosyal hizmetleri yerine getirmeye çalışan yapılardır. Genel yönetim ise tek bir merkezde toplanan fakat bütün idari noktalara hâkim olan sistemin adıdır. Demokratik ülkelerde bu iki yapıyı da belirleyen ana unsur halktır. Halk kendi yöneticisini kendisi seçer ve akabinde belirli bir süre onun yönetimine uyar.

Yerel seçimler, il, ilçe, köy, mahalle ve beldelerin yerel hizmetlerini yerine getirmek isteyen şahıs ve teşkilatların belirlenimini sağlayan mekanizmadır. Kendilerine hizmet sunacak kişileri seçmek için halkın sandığa gitmesi ile uygulanır. Genel seçimin siyasi ve parlamenter olarak iki anlamı söz konusudur. Siyasi bir terim olarak: Anayasanın 77. maddesine göre 4 yılda bir yapılan milletvekili seçimidir. Tek dereceli olup nispi temsil sistemine göre, eşit ve gizli oyla, bütün yurtta aynı günde, yargı yönetimi ve denetimi altında yapılmasıdır. Parlamento terimi olarak ise: Milletvekillerini belirlemek üzere Anayasa uyarınca dört yılda bir ülke genelinde serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı organlarının yönetim ve denetimi altında yapılan bir seçim türüdür.

Yerel seçimler ülkemizde beş yılda bir yapılırken, genel seçimler dört yılda bir yapılır.

Yerel seçimlerde Büyük Şehir Belediye Başkanı, İl, İlçe, Belde Belediye Başkanları, Mahalle-Köy Muhtarları, İl Genel Meclis ve Belediye Meclis Üyelerinin seçimleri yapılır. Genel seçimlerde Milletvekilleri, Başbakan, Başkan ya da Cumhurbaşkanı halk tarafından oylamaya tabi tutulur.

Yerel seçimler, devlet okullarında kurulan sandıklar sayesinde gerçekleşir. Bir gün içerisinde belirlenen okullara giden halk, oy pusulası ve zarfını alarak, kabinlerde seçimini yapar. Aynı durum genel seçimler için de söz konusudur. Her iki seçimin icra ediliş tarzları arasında bir fark yoktur.