{"id":118,"date":"2020-03-10T15:04:17","date_gmt":"2020-03-10T12:04:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/2018\/05\/03\/kis-aylarinda-istanbulda-yapilabilecek-4-aktivite\/"},"modified":"2020-12-14T18:17:39","modified_gmt":"2020-12-14T15:17:39","slug":"orta-cagin-guc-ve-asalet-sembolleri-kale-ve-sato","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/2020\/03\/10\/orta-cagin-guc-ve-asalet-sembolleri-kale-ve-sato\/","title":{"rendered":"Orta \u00e7a\u011f\u0131n G\u00fc\u00e7 ve Asalet Sembolleri: Kale vs \u015eato"},"content":{"rendered":"

\"\"Tabi \u015fimdi d\u00fcnya de\u011fi\u015fti. Art\u0131k her \u015fey \u00e7ok farkl\u0131. Etrafta ha deyince bir \u015fato g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kimimizin hayat\u0131nda ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fato Gargamel\u2019inkiydi. Belki de \u015fato kelimesini ondan \u00f6\u011frendik \u00e7o\u011fumuz. Eskiden, eskiden dedi\u011fim \u015f\u00f6yle d\u00f6rt-be\u015f y\u00fczy\u0131l evvel say\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a fazlaym\u0131\u015f. Ve \u015fehir-ta\u015fra mimarisinin vazge\u00e7ilmezlerinden bir tanesiymi\u015f. Kaleler de ayn\u0131 \u015fekilde hemen her b\u00f6lgenin stratejik konumlar\u0131nda bulunan g\u00fcven merkezleriymi\u015f. \u015eimdilerde \u00e7o\u011fu, turistik gezi mekanlar\u0131ndan ibaret. Ve tek i\u015flevleri g\u00fczel foto\u011fraflarda arz\u0131 endam etmek.<\/p>\n

Kale ve \u015fato kimi zaman birbirlerinin yerine kullan\u0131lan kelimelerdir. Yerine g\u00f6re de\u011fi\u015fse de aralar\u0131nda ciddi farklar s\u00f6z konusudur. \u00d6ncelikle kale g\u00fcc\u00fcn, \u015fato asaletin temsilidir. Kale, d\u00fc\u015fman sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan korunmak, \u015fato, daha konforlu bir ya\u015fam s\u00fcrmek i\u00e7in hizmet eder.<\/p><\/blockquote>\n

\"\"Kalenin klasik tan\u0131m\u0131 \u015f\u00f6yledir; d\u00fc\u015fman gelmesi beklenen yollar \u00fczerinde, stratejik \u00f6nem ta\u015f\u0131yan \u015fehirlerde, ge\u00e7it ve dar bo\u011fazlarda g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131lan kal\u0131n duvarlara ve mazgallara sahip yap\u0131lard\u0131r. E\u015f anlaml\u0131s\u0131; kermendir. Kale yerine kermen demek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Aralar\u0131nda herhangi bir fark s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u015eatoya gelince k\u0131saca; Orta \u00e7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131nda derebeylerin zevk-u sefa etmek amac\u0131yla in\u015fa ettirdikleri korunakl\u0131 fakat \u015fatafatl\u0131, geni\u015f evlerdir. \u015eato da d\u00fc\u015fman sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan korunmak amac\u0131 g\u00fctse de as\u0131l gayesi derebeyinin konfor ve rahat\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Kalenin ise tek gayesi \u00fclkeyi olas\u0131 d\u00fc\u015fman sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan muhafaza etmek.<\/p>\n

\u0130ki kelimenin k\u00f6kenleri de farkl\u0131d\u0131r. Kale kelimesi Arap\u00e7adan oldu\u011fu \u015fekilde ve anlamda ge\u00e7mi\u015ftir dilimize. \u015eato ise Frans\u0131zca \u201cch\u00e2teau\u201d kelimesinde ge\u00e7mi\u015f, telaffuzu esas al\u0131narak imla edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Kale, sava\u015f d\u0131\u015f\u0131nda merkezi bir \u00f6neme sahip de\u011fildir. Fakat sava\u015f esnas\u0131nda t\u00fcm \u00fclkenin merkezi y\u00f6netim mevkii bile olabilir. \u015eato ise haddi zat\u0131nda derebeyinin evi\/saray\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bir nevi yerel y\u00f6netim merkezi stat\u00fcs\u00fcndedir. T\u00fcm zirai ve ticari i\u015fler buradan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr, anla\u015fma, toplant\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015fmeler buradan yap\u0131l\u0131rd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn belediye binalar\u0131na benzetebiliriz.<\/p>\n

\"\"Kale, tarih i\u00e7erisinde hi\u00e7bir zaman mesken stat\u00fcs\u00fcnde olmam\u0131\u015f. Ya\u015famaya uygun yerler olmad\u0131\u011f\u0131 ve mimarisi de buna elvermedi\u011fi i\u00e7in kimse ev olarak kullanmam\u0131\u015f. Ama \u015fato sonraki y\u0131llarda asilzadelerin trendi olmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f. \u0130lk ba\u015flarda feodal beylerin meskeniyken, sonradan asillerin de vazge\u00e7ilmez ev mimarilerinden bir tanesi olmu\u015f.<\/p>\n

Orta \u00e7a\u011f\u0131n monar\u015filer devridir. Monar\u015fik sistemlerde en \u00fcst mevkie sahip olan kral ayn\u0131 zamanda her \u015feyin sahibidir. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm g\u00f6rkemi, g\u00f6z al\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve devasa boyutlar\u0131yla insan\u0131 etkileyen bu yap\u0131lar\u0131n sahipleri asla kendi m\u00fclkleri gibi g\u00f6remezlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015fey kral\u0131n yed-i kudretinde ve saltanat\u0131n\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131nda bulundu\u011fu i\u00e7in yine t\u00fcm m\u00fclkiyet krala ait say\u0131l\u0131rd\u0131. Kaleler ise zaten devlet m\u00fclk\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n

Kale de \u015fato da sadece Avrupa\u2019da de\u011fil, farkl\u0131 \u00fclkelerde de kullan\u0131lan mimari \u00f6\u011felerdi. \u00d6rne\u011fin; Osmanl\u0131\u2019da da \u015fatolar in\u015fa edilmi\u015fti. Fakat \u015fato yerine onlara hisar denirdi. Ve sadece muhafaza ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131l\u0131rlard\u0131.<\/p>\n

Kale, \u015fatoya nazaran daha eski bir yap\u0131d\u0131r. Ve \u015fatolar\u0131n olu\u015fumunda kalelerin mimari \u00fcsluplar\u0131 baza al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta genellikle \u015fatolar da \u015fehre h\u00e2kim tepeler \u00fczerine in\u015fa edilir, zor durumlarda kale gibi kullan\u0131l\u0131rlard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tabi \u015fimdi d\u00fcnya de\u011fi\u015fti. Art\u0131k her \u015fey \u00e7ok farkl\u0131. Etrafta ha deyince bir \u015fato g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kimimizin hayat\u0131nda ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fato Gargamel\u2019inkiydi. Belki de \u015fato kelimesini ondan \u00f6\u011frendik \u00e7o\u011fumuz. Eskiden, eskiden dedi\u011fim \u015f\u00f6yle d\u00f6rt-be\u015f y\u00fczy\u0131l evvel say\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a fazlaym\u0131\u015f. Ve \u015fehir-ta\u015fra mimarisinin vazge\u00e7ilmezlerinden bir tanesiymi\u015f. Kaleler de ayn\u0131 \u015fekilde hemen her b\u00f6lgenin stratejik konumlar\u0131nda […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1051,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8,220],"tags":[528,581,458,135,460,459],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1058,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions\/1058"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}