{"id":120,"date":"2020-07-29T15:04:27","date_gmt":"2020-07-29T12:04:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/2018\/05\/03\/14-subatta-sevgili-ile-gidilebilecek-yerler\/"},"modified":"2020-12-14T18:27:21","modified_gmt":"2020-12-14T15:27:21","slug":"iki-muzik-dehasi-mozart-ve-itri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/2020\/07\/29\/iki-muzik-dehasi-mozart-ve-itri\/","title":{"rendered":"Zamandan Ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130ki M\u00fczik Dehas\u0131: Mozart ve Itri"},"content":{"rendered":"

Her sanat dal\u0131nda oldu\u011fu gibi musikide de tarihe iz b\u0131rakan dehalar vard\u0131r. Bu yaz\u0131m\u0131zda do\u011funun ve bat\u0131n\u0131n iki m\u00fchim simas\u0131n\u0131 ele alacak ve aralar\u0131ndaki farklara k\u0131saca de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n

\"\"Itri\u2019nin do\u011fum tarihi 1640 \u0130stanbul olarak tespit ediliyor. R\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fc ispatlam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck isimlerin ekseriyetinde g\u00f6remeyece\u011fimiz bir durum \u0130stanbul\u2019da do\u011fmu\u015f olmak. Di\u011fer taraftan Mozart\u2019\u0131n do\u011fum tarihi 1756 Salzburg olarak kabul ediliyor. Aralar\u0131nda hemen hemen bir as\u0131r var.<\/p>\n

Itri musikinin d\u0131\u015f\u0131nda \u015fiir ve h\u00fcsn\u00fc hat sanat\u0131yla da ilgilenmi\u015f. Kaynaklarda bestekar, \u015fair ve hattat olarak an\u0131lmaktad\u0131r. Mozart\u2019\u0131n m\u00fczik d\u0131\u015f\u0131nda ilgi alanlar\u0131n\u0131n neler oldu\u011funa dair pek bilgiye sahip de\u011filiz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Itri\u2019ye T\u00fcrk Klasik Musikisinin Usta\u2019s\u0131 lakab\u0131 verilmi\u015f. Ayn\u0131 \u015fekilde Mozart i\u00e7in de Klasik Bat\u0131 M\u00fczi\u011finin Usta\u2019s\u0131 lakab\u0131 verilmi\u015ftir. Itri\u2019nin devamc\u0131lar\u0131 olsa da onun kadar b\u00fcy\u00fck \u00fcne ula\u015fan ba\u015fkas\u0131n\u0131 g\u00f6stermek zor. Fakat Mozart\u2019tan etkilenerek en az Mozart kadar yenilikler yaratan ve dehas\u0131yla insanlar\u0131 kendine hayran b\u0131rakan bir ba\u015fka ismi anmak m\u00fcmk\u00fcn; Beethoven.<\/p>\n

Itri\u2019nin ailesiyle ilgili \u00e7ok fazla bilgi sahibi de\u011filiz. Ama babas\u0131n\u0131n Buhurizade lakab\u0131ndan m\u00fclhem koku ticareti yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Itri\u2019nin de \u00e7i\u00e7ek\u00e7ilik ve meyvecilik ile u\u011fra\u015fmas\u0131 sebebiyle ayn\u0131 lakap ona da tak\u0131lm\u0131\u015f ve Buhurizade Itri Efendi olarak an\u0131lm\u0131\u015f. Mozart biraz daha varo\u015f bir aileden geliyor. Zor bir \u00e7ocukluk ge\u00e7irdi\u011fini ve hayat\u0131n\u0131n sonraki d\u00f6nemlerinde de y\u00fcz\u00fcn\u00fcn pek g\u00fclmedi\u011fini biliyoruz. Ama daha 5 ya\u015f\u0131nda piyano ve keman konusunda yetkin hale gelmi\u015f. Besteler yazm\u0131\u015f. Mucizevi yetene\u011fi ile insanlar\u0131 kendisine hayran b\u0131rakm\u0131\u015f.<\/p>\n

Itri\u2019nin de Mozart\u2019\u0131n da sarayla aras\u0131ndaki ili\u015fkiler \u00e7ok iyiymi\u015f. Itri, IV. Selim ve I. Selim olmak \u00fczere pek \u00e7ok devlet adam\u0131ndan himaye g\u00f6rm\u00fc\u015f. Bu sebeple sarayda musiki dersleri vermi\u015f. Hatta Esirciler Keth\u00fcdal\u0131\u011f\u0131 bile yapm\u0131\u015f. Yeteneklerini ispat eden Mozart ise daha 17 ya\u015f\u0131nda Salzburg saray\u0131nda g\u00f6rev alm\u0131\u015f. Ne var ki tatmin olmam\u0131\u015f. Bu y\u00fczden seyahatlere \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Amac\u0131 daha fazla \u00fcn ve para oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

\"\"Tam bu noktada bahsetmek gerekir, Mozart\u2019\u0131n hayata kar\u015f\u0131 ciddi bir h\u0131rs duydu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Fakat Itri tasavvuf me\u015freplidir. Mevlevi oldu\u011funa dair iddialar vard\u0131r. Ki segah makam\u0131nda bir Mevlevi ayini bestelemi\u015f olmas\u0131 bunu teyit etmektedir.<\/p>\n

Itri\u2019nin hayat\u0131n\u0131n sonuna kadar saraya hizmet etti\u011fini biliyoruz. Fakat Mozart\u2019\u0131n seyahatleri saray\u0131n g\u00f6z\u00fcne batm\u0131\u015f ve 1781 y\u0131l\u0131nda saraydaki g\u00f6revine son verilmi\u015f. O s\u0131rada Viyana\u2019da bulundu\u011fu i\u00e7in \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar orada kalmaya karar vermi\u015f. Viyana\u2019da hayli \u00fcne sahip olsa da para s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015famaya devam etmi\u015f. Yine 35 ya\u015f\u0131nda \u00e7ok erken bir tarihte burada vefat etmi\u015f, \u00f6l\u00fcm sebebi hala me\u00e7hul ve tart\u0131\u015fma konusudur.<\/p>\n

Itri\u2019nin Neva K\u00e2r isimli bestesi ba\u015fyap\u0131t\u0131d\u0131r. Makamsal ge\u00e7kileri, ezgilerin zenginli\u011fi ve orijinalli\u011fi eseri T\u00fcrk musikisinin en yetkin yap\u0131tlar\u0131ndan biri yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mozart\u2019\u0131n birbirinden \u00fcnl\u00fc 600 eseri bulunmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu senfoni, kon\u00e7erto, oda, opera ve koro m\u00fczi\u011finin zirve noktalar\u0131 olarak kabul edilir.<\/p>\n

Neva K\u00e2r\u2019\u0131 Zeki M\u00fcren\u2019den dinleyelim;<\/p>\n