{"id":1376,"date":"2020-11-17T18:47:00","date_gmt":"2020-11-17T15:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/?p=1376"},"modified":"2020-12-14T19:07:51","modified_gmt":"2020-12-14T16:07:51","slug":"dogu-ve-bati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/2020\/11\/17\/dogu-ve-bati\/","title":{"rendered":"Do\u011fu ve Bat\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>Bu iki kelimenin entelekt\u00fcel hayat\u0131m\u0131zdaki yeri olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck. Ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131 sonras\u0131 iki k\u0131ta aras\u0131ndaki meydana gelen farklar d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyam\u0131zda birer medeniyet tasavvuru do\u011furdu. K\u00fclt\u00fcr kavram\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 13. y\u00fczy\u0131l dolaylar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda meselenin sadece toprakla ilgili oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sonralar\u0131 o topraklara sahip insanlar\u0131n tarih boyunca edindikleri bilgi ve birikimleri ifade eder olmu\u015f. Fakat yine de k\u00fclt\u00fcr kavram\u0131n\u0131n sosyal bilimlerde eni konu tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde dahi do\u011fu-bat\u0131 gibi bir mukayese g\u00f6rm\u00fcyoruz. Daha \u00e7ok Tylor ve Boas gibi sosyal-antropologlar elinde \u00e7a\u011fda\u015f ilkel toplumlar ve \u00e7a\u011fda\u015f toplumlar k\u0131yaslamas\u0131 ve anlam \u00e7abalar\u0131na \u015fahit oluyoruz.\u00a0 Tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7ap\u0131 zamanla geni\u015fliyor. Ve bug\u00fcnk\u00fc do\u011fu-bat\u0131 mukayesesi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Peki do\u011fu nedir? Bat\u0131 nedir? Aralar\u0131ndaki farklar nelerdir? Gelin beraber bakal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/africa-middle-globe-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1377\" srcset=\"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/africa-middle-globe-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/africa-middle-globe-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/africa-middle-globe-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/africa-middle-globe-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/africa-middle-globe-2048x1367.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Do\u011fu-bat\u0131 dendi\u011finde akl\u0131m\u0131zda harita \u00f6l\u00e7e\u011finde bir konum gelir. D\u00fcnya haritas\u0131nda belirli bir b\u00f6lge. Bir kara par\u00e7as\u0131 gibi. Bu do\u011frudur. Tabi bir a\u00e7\u0131dan. Yaln\u0131z do\u011funun nerede ba\u015flay\u0131p bitti\u011fi ve bat\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu hala tart\u0131\u015fma s\u00f6z konusudur. Co\u011frafik olarak maddi s\u0131n\u0131rlar\u0131na dair bir tart\u0131\u015fma hala entelekt\u00fcel d\u00fcnyada h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor. \u00c7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler serdediliyor. Ama biz genel olarak bakal\u0131m. \u0130lk duydu\u011fumuzda anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde. Hatta do\u011fulu olup bat\u0131l\u0131 gibi ya\u015fayan, bat\u0131l\u0131 olup do\u011fulu gibi ya\u015fayan kimse\/kimseleri de ya\u015fam stillerine g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131ral\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Toplum pratikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan burada s\u00f6yleyece\u011fimiz her \u015feyin bir istisnas\u0131n\u0131n oldu\u011funu unutmayal\u0131m. Biz temel medeniyet farklar\u0131na bakaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fu medeniyeti kaotiktir. Karma\u015f\u0131kt\u0131r. Sistem o topraklarda pek i\u015fe yaramaz. Kimi zaman s\u0131n\u0131rlar a\u015f\u0131l\u0131r. Vicdana kulak verilir. Kanunlar \u00e7i\u011fnenir. Bat\u0131 medeniyeti organizedir. D\u00fczenlidir. Kural ve kanunlara uyulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fu, renkli ve s\u0131cakt\u0131r. \u0130\u00e7erisinde pek \u00e7ok farkl\u0131 medeniyet bar\u0131nd\u0131r\u0131r. \u00c7ok \u00e7e\u015fitlidir. Bat\u0131, so\u011fuk ve renksizdir. Tekd\u00fczedir. S\u00f6m\u00fcrge anlay\u0131\u015f\u0131 nedeniyle baz\u0131 farkl\u0131 toplum tipleri vard\u0131r i\u00e7inde ama onlarla bar\u0131\u015f\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-rounded\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/couple-husband-wife-are-holding-hands-pray-together-wooden-table-with-copy-space-your-text-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1379\" srcset=\"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/couple-husband-wife-are-holding-hands-pray-together-wooden-table-with-copy-space-your-text-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/couple-husband-wife-are-holding-hands-pray-together-wooden-table-with-copy-space-your-text-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/couple-husband-wife-are-holding-hands-pray-together-wooden-table-with-copy-space-your-text-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/couple-husband-wife-are-holding-hands-pray-together-wooden-table-with-copy-space-your-text-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/couple-husband-wife-are-holding-hands-pray-together-wooden-table-with-copy-space-your-text-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Do\u011fu, ana\u00e7t\u0131r. Merhametlidir. \u015eefkat duyar. Duygusald\u0131r. Bat\u0131, baba gibidir. Ac\u0131mas\u0131zd\u0131r. Bir \u00f6rnek vermek gerekirse; i\u00e7erisinde tespit edilemeyen bir \u00e7\u00fcr\u00fck meyvenin bulundu\u011fu bir bah\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcnelim. O meyve di\u011ferlerine zarar veriyor ama di\u011fer taraftan da tespit edilemiyor. Do\u011fu, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc o \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc bulup, ay\u0131klamaya ay\u0131r\u0131r. Kendini t\u00fcketse bile devam eder. Ama bat\u0131 t\u00fcm bah\u00e7eyi yakar. Di\u011fer temiz meyvelerin yok olmas\u0131na g\u00f6z yumar.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fu, dinin kayna\u011f\u0131d\u0131r. Mistiktir. Ruh\u00e7udur. Metafizikle aras\u0131 gayet iyidir. Ama bat\u0131 ak\u0131lc\u0131d\u0131r. Felsefeye yak\u0131nd\u0131r. Diyalektik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Somut bakar her \u015feye.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fuda ahlak son derece \u00f6nemlidir. Davran\u0131\u015flar\u0131n iki kayna\u011f\u0131 vard\u0131r do\u011fuda; din ve ahlak. Dinin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde vicdana ba\u015fvurulur. Kalbe kulak verilir. Bat\u0131da ahlak de\u011ferini yitirmi\u015f bir antikad\u0131r. Ak\u0131l \u00f6n plandad\u0131r. O ne derse o yap\u0131l\u0131r. Davran\u0131\u015flar\u0131n tek kayna\u011f\u0131; ak\u0131ld\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fu sanatt\u0131r. Ruhtan beslenen bu medeniyet kendine has bir sanat \u00fcslubu geli\u015ftirmi\u015ftir. Sanatla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131, bilimdir. Bilimsel geli\u015fmedir. Teknolojidir. D\u00fczeyli ilerlemedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu medeniyetlerin insanlar\u0131 da farkl\u0131d\u0131r. Do\u011fu insan\u0131; s\u0131cak kanl\u0131, \u00e7abuk seven, cesur, itaatk\u00e2r, toplumcu, mutlakiyet\u00e7i, mistiktir. Bat\u0131 insan\u0131 ise; so\u011fuk, mesafeli, korkak, \u00f6zg\u00fcr, bireyci, pragmatist ve materyalisttir.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki sen hangi taraftas\u0131n? Kimsin? Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu iki kelimenin entelekt\u00fcel hayat\u0131m\u0131zdaki yeri olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck. Ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131 sonras\u0131 iki k\u0131ta aras\u0131ndaki meydana gelen farklar d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyam\u0131zda birer medeniyet tasavvuru do\u011furdu. K\u00fclt\u00fcr kavram\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 13. y\u00fczy\u0131l dolaylar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda meselenin sadece toprakla ilgili oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sonralar\u0131 o topraklara sahip insanlar\u0131n tarih boyunca edindikleri bilgi ve birikimleri ifade eder olmu\u015f. Fakat yine de k\u00fclt\u00fcr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1377,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[218],"tags":[528,589,588,590,581],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1376"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1380,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1376\/revisions\/1380"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}