{"id":139,"date":"2020-05-02T15:10:21","date_gmt":"2020-05-02T12:10:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/2018\/05\/03\/yaz-meyveleri-ve-faydalari-nelerdir\/"},"modified":"2020-12-14T18:31:14","modified_gmt":"2020-12-14T15:31:14","slug":"heredot-taberi-arasindaki-farklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/2020\/05\/02\/heredot-taberi-arasindaki-farklar\/","title":{"rendered":"\u0130ki Tarih\u00e7i; Heredot ve Taberi"},"content":{"rendered":"<p>Biri Yunan\u2019\u0131n dolay\u0131s\u0131yla Avrupa\u2019n\u0131n di\u011feri ise \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n unutulmaz tarih\u00e7ileridir. Geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 ile sonraki nesillere \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015f iki b\u00fcy\u00fck dahi\u2026 Hem tarihin hem de yaz\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131n onlara \u00e7ok \u015fey bor\u00e7lu oldu\u011fu kesin. Aralar\u0131ndaki farklara k\u0131saca g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n<div id=\"attachment_768\" style=\"width: 285px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-768\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-768 size-full\" src=\"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Heredot.jpeg\" alt=\"\" width=\"275\" height=\"183\" \/><p id=\"caption-attachment-768\" class=\"wp-caption-text\">Heredot<\/p><\/div>\n<p>Heredot, Yunanca tam ismiyle Heredotos, M.\u00d6. 484 y\u0131llar\u0131nda do\u011fdu\u011fu tahmin ediliyor. Bug\u00fcn Bodrum s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan ve o g\u00fcn \u0130yonya Yunan kolonisi say\u0131lan Halikarnassos\u2019ta d\u00fcnya gelmi\u015f. Gen\u00e7li\u011finde Tiran Lygdamis taraf\u0131ndan \u00fclkeden s\u00fcr\u00fclmesi hayat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015f. \u0130flah olmaz bir seyyah olarak \u00e7ok ge\u00e7 ya\u015flar\u0131na kadar d\u00fcnyay\u0131 gezmi\u015f. Taberi ise M.S. 839\u2019da do\u011fmu\u015f. \u0130ran\u2019da tarihi bir b\u00f6lge say\u0131lan Taberistan\u2019da d\u00fcnyaya geldi\u011fi i\u00e7in oraya nispetle Taberi denmi\u015f kendisine. Tam ismi Muhammed bin Cerir. Vars\u0131l bir ailenin \u00e7ocu\u011fu. \u0130yi e\u011fitim alm\u0131\u015f parlak bir gen\u00e7. Sonralar\u0131 ilim merakl\u0131s\u0131 t\u00fcm \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131 gibi o da r\u0131hle denilen ilim yolculuklar\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f. \u0130\u015fte Heredotla kaderinin kesi\u015fme noktas\u0131 tam da buras\u0131; seyyahl\u0131k.<\/p>\n<p>Heredot, M\u0131s\u0131r, Assuan, Mezopotamya, Filistin ve G\u00fcney Rusya\u2019y\u0131 gezmi\u015f, Afrika\u2019n\u0131n kuzey k\u0131y\u0131lar\u0131na kadar inmi\u015f daha sonra \u0130talya\u2019ya ge\u00e7erek orada \u00f6l\u00fcm\u00fc beklemeye koyulmu\u015f. Tabi bu s\u0131rada bo\u015f durmam\u0131\u015f, tarihin seyrini de\u011fi\u015ftirecek tarih kitab\u0131n\u0131 da yine burada kaleme alm\u0131\u015f. Taberi ise Rey, Basra, Kufe, Suriye, M\u0131s\u0131r ve Medine\u2019yi gezerek Ba\u011fdat\u2019a isk\u00e2n etmi\u015f ve ya\u015fam\u0131n\u0131n sonuna kadar burada kalm\u0131\u015f. Her gitti\u011fi yerde yo\u011fun bir \u015fekilde ilimle me\u015fgul olurken yazmaktan da geri durmam\u0131\u015f. Heredot\u2019tan bu konudaki tek fark\u0131 \u00e7ok daha \u00fcretken bir yazar olmas\u0131.<\/p>\n<p>Heredot\u2019un hayat\u0131na dair pek malumata sahip de\u011filiz. Ama bir din adam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 kesin. Fakat Taberi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n en g\u00f6zde din adamlar\u0131ndan bir tanesidir. \u0130\u00e7tihat yapabilecek yani dini anlamda h\u00fck\u00fcm verebilecek bir seviyeye gelmi\u015ftir. \u0130ki b\u00fcy\u00fck dahi aras\u0131ndaki en net farklardan bir tanesi de budur. Heredot sadece bir tarih\u00e7idir. Taberi ise tarih\u00e7i ki\u015fili\u011finin yan\u0131 s\u0131ra f\u0131k\u0131h, tefsir ve k\u0131raat alanlar\u0131nda da s\u00f6z sahibi \u00e7ok renkli bir alimdir.<\/p>\n<div id=\"attachment_767\" style=\"width: 266px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-767\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-767 size-medium\" src=\"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/taberi-e1604007982125-256x300.jpg\" alt=\"\" width=\"256\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/taberi-e1604007982125-256x300.jpg 256w, https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/taberi-e1604007982125.jpg 509w\" sizes=\"(max-width: 256px) 100vw, 256px\" \/><p id=\"caption-attachment-767\" class=\"wp-caption-text\">Taberi<\/p><\/div>\n<p>Heredot, ya\u015fam\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru yerle\u015fti\u011fi \u0130talya\u2019da me\u015fhur kitab\u0131n\u0131 yazar; Heredot Tarihi. Eser insanl\u0131\u011f\u0131n zihnine bu isimle nak\u015folmu\u015ftur. Di\u011fer taraftan Taberi\u2019nin eserinin ismi de \u015fudur Tarihu\u2019t-Taberi yani Taberi Tarihi. Her iki eserin de kaderi farkl\u0131 de\u011fildir. \u0130kisi de toplumlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an, daha \u00f6nce benzeri yaz\u0131lmam\u0131\u015f yap\u0131tlard\u0131r. \u00d6zellikle Taberi Tarihi, aradan ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llara ra\u011fmen hala \u0130slam tarihinin ana kaynaklar\u0131ndan biri olma \u00f6zelli\u011fini kaybetmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Heredot, kitab\u0131nda birincisi o daha do\u011fmadan, ikincisi de \u00e7ocuklu\u011funda ge\u00e7en Pers-Yunan sava\u015flar\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Kitab\u0131n ana omurgas\u0131n\u0131 bu tarihi sava\u015flar ve iki taraf aras\u0131ndaki ezeli rekabet olu\u015fturur. Heredot\u2019un bundan haberi olmasa da eseri sadece bir tarih kitab\u0131 de\u011fildir. Hem co\u011frafi hem sosyolojik hem de mitolojik bir kaynak de\u011ferinde olan hazinedir. Ayn\u0131 zamanda Eski Yunan\u2019\u0131n ilk nesir sanat eseridir. Taberi\u2019nin eseri ise ilk yarat\u0131l\u0131\u015ftan kendisinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme kadar yaz\u0131lm\u0131\u015f bir \u0130slam tarihidir. Bu eser de sadece bir tarih kitab\u0131 olmakla kalmay\u0131p etnik, co\u011frafi, sosyal, teolojik pek \u00e7ok \u00f6\u011fe bar\u0131nd\u0131r\u0131r i\u00e7inde.<\/p>\n<p>Heredot da Taberi de d\u00fcnyaya farkl\u0131 bir cepheden bakarak kalem al\u0131rlar eserlerini. Fakat tek bir ortak y\u00f6nleri vard\u0131r; objektif olmak. \u0130kisi de kendi milletlerini di\u011ferlerine \u00fcst\u00fcn tutmaz ve \u00f6vmez. Millet taassubunda bulunmaz. Bildiklerini en iyi ve en saf \u015fekilde kaleme al\u0131rlar. \u00d6yle ki Heredot olmasayd\u0131 bug\u00fcn Pers-Yunan ezeli rekabetinin tarihsel arka plan\u0131ndan bihaber olabilirdik. Ve Taberi olmasayd\u0131 yabanc\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerden dev\u015firilen ve \u0130slami kaynaklarda yer bulan, gerek do\u011fru gerek yanl\u0131\u015f bilgilere topluca bakabilece\u011fimiz hacimli bir kayna\u011fa sahip olmayabilirdik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biri Yunan\u2019\u0131n dolay\u0131s\u0131yla Avrupa\u2019n\u0131n di\u011feri ise \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n unutulmaz tarih\u00e7ileridir. Geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 ile sonraki nesillere \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015f iki b\u00fcy\u00fck dahi\u2026 Hem tarihin hem de yaz\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131n onlara \u00e7ok \u015fey bor\u00e7lu oldu\u011fu kesin. Aralar\u0131ndaki farklara k\u0131saca g\u00f6z atal\u0131m. Heredot, Yunanca tam ismiyle Heredotos, M.\u00d6. 484 y\u0131llar\u0131nda do\u011fdu\u011fu tahmin ediliyor. Bug\u00fcn Bodrum s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":766,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[220],"tags":[327,528,581,325,324,328,326],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":769,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139\/revisions\/769"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}