![\"\"](\"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/u\u0308topya-1024x576.jpg\")
<\/p>\nThomas More 1516\u2019da bir kitap yazar. Ve o kitapta ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir toplum modelinden bahseder. Fakat d\u00f6nemin kat\u0131 \u0130ngiliz rejiminin ba\u015f\u0131na bela a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olsa gerek eserine \u201c\u00dctopya\u201d ad\u0131n\u0131 koyar. \u00dctopya: yani \u201colmayan yer.\u201d Aradan uzunca bir zaman ge\u00e7er. Bu sefer yine \u0130ngiliz bir filozof olan John Stuart Mill Yunanca bir ba\u015fka kelimeyi kazand\u0131r\u0131r insanl\u0131\u011fa \u201cDistopya\u201d yani \u201ck\u00f6t\u00fc yer.\u201d Birbirinin antitezi olarak mevcut bulunan iki kelime aras\u0131ndaki fark tam z\u0131t paralellikte bir yap\u0131 arz eder. Aralar\u0131ndaki fark asli anlamlar\u0131na m\u00fcstenit olarak ortaya \u00e7\u0131kan sanat t\u00fcrlerinde de kendini g\u00f6sterir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00dctopya, ideal bir toplum modelidir. Thomas Moore, d\u00f6neminin siyasi ve sosyal k\u00f6t\u00fc gidi\u015fat\u0131ndan etkilenmi\u015f olsa gerek, ideal bir toplum modeli tasavvur eder. Ve bunu kitapla\u015ft\u0131r\u0131r. Daha \u00f6nce benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00e7ok farkl\u0131 bir \u015feydir bu. Tabi kitab\u0131n da filozofun da ak\u0131beti pek iyi olmaz. John Stuart Mill\u2019in de distopya kavram\u0131n\u0131 t\u00fcretmesi bir yerde devlet ele\u015ftirisidir. Ama o Thomas Moore gibi \u201colmayan yer\u201d dememi\u015f, \u201cgelecekte olacak yer\u201d demi\u015ftir. Thomas Moore gibi devlet nezdinde m\u00fchim bir role de sahip olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu sebeple ba\u015f\u0131n\u0131n belaya girdi\u011fine dair bir malumat yok elimizde.<\/p>\n
\u00dctopya kelimesi sonralar\u0131 farkl\u0131 bir anlama b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sosyal hayatta da s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan bu kelime art\u0131k imk\u00e2ns\u0131z olan\u0131 tavsif etmekte, ula\u015f\u0131lmaz g\u00f6r\u00fclen \u015feyler i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu kavramsal farkl\u0131la\u015fman\u0131n ana nedeni zaman i\u00e7erisinde devlet ve toplum plan\u0131nda kullan\u0131m\u0131n\u0131n terk edilmesidir. Distopya halen ayn\u0131 kulvarda yoluna devam ediyor. Fakat k\u00f6t\u00fc bir toplumun olu\u015fmas\u0131na neden olan olgular zaman i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in, siyasi, teolojik, teknolojik, ekonomik distopya gibi farkl\u0131 terkipler t\u00fcretilmi\u015ftir.<\/p>\n
K\u0131saca aralar\u0131ndaki farklara g\u00f6z atacak olursak;<\/p>\n
\u00dctopya, insanlar\u0131n tam anlam\u0131yla e\u015fit haklara sahip oldu\u011fu sosyal bir ya\u015fam alan\u0131d\u0131r. Buna mukabil distopyada insanlar en ba\u015fta e\u015fitsizlikten mustariptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fctopik toplumlar kolektivist bir yap\u0131 arz ederken yani din, dil, \u0131rk ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetilmeksizin herkes huzur i\u00e7inde ya\u015fayabilirken, distopyada t\u00fcm bu olgular farkl\u0131 bir problemin ana nedenini te\u015fkil eder.<\/p>\n
\u00dctopik toplumun bireyleri mutludur. Ki zaten bu toplum kuram\u0131n\u0131n as\u0131l amac\u0131, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 \u00e7ekilir k\u0131lan, ya\u015fam enerjisi diyebilece\u011fimiz mutlulu\u011fu insanlara kazand\u0131rmakt\u0131r. Distopik toplumlardaki bireyler daima mutsuz, ge\u00e7imsiz, huysuzdur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bireylerin ki\u015fisel mutluluklar\u0131, devlet d\u00fczeyindeki i\u015flerin iyi gitmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Fakat distopya tam olarak halk\u0131na istediklerini sunamayan devlet tarz\u0131 demektir.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Distopia.jpeg\")
<\/p>\n
\u00dctopik toplumlarda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck esast\u0131r. K\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir otorite s\u00f6z konusu de\u011fildir. Her birey bu yap\u0131c\u0131 devlet bi\u00e7imi alt\u0131nda kendini geli\u015ftirebilir, yeti\u015ftirebilir ve en \u00f6nemlisi t\u00fcm sistem insan\u0131n en iyi hayat\u0131 ya\u015famas\u0131 i\u00e7in kusursuz hizmet eder. Distopik toplumlar; otoriter-totaliter bir devlet modeli ya da farkl\u0131 herhangi bir bask\u0131c\u0131 sistem alt\u0131nda karakterize edilir. Bu toplumlarda zul\u00fcm, ter\u00f6r, sefalet, fakirlik ve ilerlemi\u015f, \u00fcst d\u00fczey teknoloji g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u00a0 A\u015f\u0131r\u0131 n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu, ahlaki ve zihinsel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00f6z konusudur. Ki\u015fisel ve toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler bunun yan\u0131 s\u0131ra seyahat hakk\u0131 k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Konu\u015fma, d\u00fc\u015f\u00fcnme, yazma ve cinsel hayat\u0131 d\u00fczenleyen kanunlar ve yasalar vard\u0131r. \u0130nsanl\u0131k ad\u0131m ad\u0131m y\u0131k\u0131ma gitmektedir.<\/p>\n
Zaman i\u00e7erisinde her iki kelimeden m\u00fclhem olarak sinema filmleri \u00e7ekilmi\u015f ve \u00e7izgi romanlar, kitaplar yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dctopik kitap ve filmler ideali anlatmak, distopik olanlar\u0131 ise bir probleme dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in v\u00fccut bulmu\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de insan i\u00e7in, insan\u0131 anlat\u0131r. \u0130nsan\u0131n hikayesini anlat\u0131r.<\/p>\n
Marx\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi \u201cde te fabula narratur\u201d, \u201cne g\u00fcl\u00fcyorsun anlat\u0131lan senin hikayen.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Thomas More 1516\u2019da bir kitap yazar. Ve o kitapta ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir toplum modelinden bahseder. Fakat d\u00f6nemin kat\u0131 \u0130ngiliz rejiminin ba\u015f\u0131na bela a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olsa gerek eserine \u201c\u00dctopya\u201d ad\u0131n\u0131 koyar. \u00dctopya: yani \u201colmayan yer.\u201d Aradan uzunca bir zaman ge\u00e7er. Bu sefer yine \u0130ngiliz bir filozof olan John Stuart Mill Yunanca bir ba\u015fka kelimeyi kazand\u0131r\u0131r insanl\u0131\u011fa \u201cDistopya\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":728,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[245,218],"tags":[528,307,581,283,310,135,309,308],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=161"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":743,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions\/743"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}