{"id":53,"date":"2019-12-28T14:16:27","date_gmt":"2019-12-28T11:16:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/2018\/05\/03\/bir-ilk-daha-kesfedildi-dunyadan-200-isik-yili-uzakta\/"},"modified":"2020-12-14T18:18:43","modified_gmt":"2020-12-14T15:18:43","slug":"efsane-mi-hakikat-mi-homeros-mu-dede-korkut-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/2019\/12\/28\/efsane-mi-hakikat-mi-homeros-mu-dede-korkut-mu\/","title":{"rendered":"Efsane mi Hakikat mi? Homeros ve Dede Korkut"},"content":{"rendered":"Mitler, insan\u0131n hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmemizi sa\u011flayan en g\u00fczel antik masallard\u0131r. Bu masallarda insan\u0131n korkular\u0131, endi\u015feleri, hayalleri ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc tasavvurlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan bir \u015feyi en iyi hik\u00e2ye yoluyla \u00f6\u011frenebildi\u011fi gibi, bilgisini de yine en iyi hik\u00e2ye yoluyla anlatabilir. Ve bir \u015fey hik\u00e2ye oldu\u011funda art\u0131k ger\u00e7ekli\u011fini yitirdi\u011fi i\u00e7in nesilden nesile tevar\u00fcs ederek efsanele\u015fir. Tarih olaylar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tarihi \u015fahsiyetlerde de ayn\u0131 durum s\u00f6z konusudur. Elimizdeki malumat azl\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyleri abartma huyumuz, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fam\u0131\u015f belki de hi\u00e7 ya\u015famam\u0131\u015f \u015fahsiyetleri kutsalla\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131, efsanele\u015ftirmemizi sa\u011flar. Homeros ve Dede Korkut i\u015fte bu destanla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z karakterlerden sadece ikisidir. Hadi ikisine de birazdan yak\u0131ndan bakal\u0131m. Aralar\u0131nda farklara g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Homeros-2-238x300.jpg\")
Homeros, Yunanca bir kelime. Ve antik Yunan dilinde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201ck\u00f6le\u201d oldu\u011fu bilinmekte. Nerede ne zaman nas\u0131l do\u011fdu\u011funa dair efsaneleri es ge\u00e7ersek pek bir \u015fey bilmiyoruz. Dede Korkut i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fekilde. Nerede ve ne zaman do\u011fmu\u015f belirsiz. O\u011fuz T\u00fcrklerinin kadim destanlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onun gelenek ve g\u00f6renekleri iyi bilen, kabile te\u015fkilat\u0131n\u0131 koruyan yar\u0131-efsane bir bilge oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Kaynaklarda \u201cKorkut\u201d ya da \u201cKorkut \u201cAta\u201d olarak ge\u00e7en bu karakter \u0130slam sonras\u0131 T\u00fcrk anlat\u0131lar\u0131nda da ayn\u0131 yerini bulmu\u015f.<\/p>\n
Homeros\u2019un kendi d\u00f6neminden tam 4 as\u0131r \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kan Miken Uygarl\u0131\u011f\u0131na dair olaylar\u0131 en ince ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na kadar anlatmas\u0131 onun ger\u00e7ekte ya\u015famam\u0131\u015f biri oldu\u011fundan \u015f\u00fcphe ettirmi\u015f. Hatta kimi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Homeros\u2019un bir de\u011fil belki birka\u00e7 ki\u015fiden olu\u015fan bir ozan grubu oldu\u011funu iddia etmi\u015f. Eserlerindeki \u00fcslup farkl\u0131l\u0131klar\u0131 da bu iddialar\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren etkenlerden bir tanesi. Dede Korkut\u2019a gelince, kendisi hakk\u0131nda pek \u00e7ok farkl\u0131 rivayet olsa da ittifak edilen nokta T\u00fcrk destanlar\u0131n\u0131n esrarengiz anlat\u0131c\u0131 oldu\u011fudur. T\u00fcrk t\u00f6relerini, sava\u015flar\u0131n\u0131, g\u00f6\u00e7lerini \u00e7ok iyi bilen bu bilge ki\u015fi k\u00fclt\u00fcrel birikimini s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr yoluyla gelecek nesillere aktar\u0131r.<\/p>\n
Homeros, Yunan mitolojisini derinden etkilemi\u015f. Ayn\u0131 zamanda Antik \u00c7a\u011f Yunan edebiyat\u0131n\u0131n da geli\u015fmesine \u00f6n ayak olmu\u015f. Homeros sonras\u0131 d\u00f6nemlerde Yunanl\u0131lar\u0131n bu metinleri ezberledikleri bilinmekte. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece mitoloji de\u011fil, t\u0131p, teknoloji, askerlik gibi pek \u00e7ok sahada da bilgiler ihtiva etmekte kitaplar\u0131. Dede Korkut\u2019un anlat\u0131lar\u0131 ile Homeros\u2019unkiler aras\u0131nda sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00fclt\u00fcr fark\u0131 var. Biri Yunan men\u015feli, di\u011feri T\u00fcrk men\u015feli masallar\u0131 ve malumatlar sunmakta. Dolay\u0131s\u0131yla Homeros\u2019un \u0130lyada\u2019s\u0131 ile Dede Korkut Kitab\u0131 dedi\u011fimiz metinler aras\u0131nda pek bir fark s\u00f6z konusu de\u011fil.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.farklarsozlugu.com\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Dede-Korkut-3-1024x576.jpg\")
<\/p>\n
Homeros kendi halinde bir ozand\u0131r. Bildi\u011fimiz kadar\u0131yla devlet i\u015flerine kar\u0131\u015fmayan, sessiz sakin bir entelekt\u00fcel. Ama baz\u0131 rivayetler Dede Korkut\u2019un as\u0131rlarca h\u00fck\u00fcmdar m\u00fc\u015favirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir. \u00d6rne\u011fin; Dede Korkut\u2019tan bahseden en eski tarihli kaynak, \u0130lhan\u2019l\u0131 veziri Re\u015fid\u00fcddin\u2019in C\u00e2miu\u2019t-tevarih\u2019inde Dede Korkut\u2019un 295 y\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve O\u011fuz s\u00fclalesinin 9. h\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u0130nal S\u0131r Yavkuy zaman\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, 10. h\u00fck\u00fcmdar Kay\u0131 \u0130nal Han\u2019\u0131n ve ondan sonraki \u00fc\u00e7 h\u00fck\u00fcmdar\u0131n m\u00fc\u015favirli\u011fini yapm\u0131\u015f oldu\u011fundan bahsedilmektedir.<\/p>\n
Bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Homeros\u2019a nazaran Dede Korkut\u2019un \u00e7ok daha efsanevi bir boyuta ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130slam \u00f6ncesi \u015eaman, sonras\u0131 evliya olarak kaynaklarda yerini alan Dede Korkut, \u015fimdilerde bir masal kahraman\u0131 olarak ya\u015fam\u0131na devam ediyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mitler, insan\u0131n hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmemizi sa\u011flayan en g\u00fczel antik masallard\u0131r. Bu masallarda insan\u0131n korkular\u0131, endi\u015feleri, hayalleri ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc tasavvurlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan bir \u015feyi en iyi hik\u00e2ye yoluyla \u00f6\u011frenebildi\u011fi gibi, bilgisini de yine en iyi hik\u00e2ye yoluyla anlatabilir. Ve bir \u015fey hik\u00e2ye oldu\u011funda art\u0131k ger\u00e7ekli\u011fini yitirdi\u011fi i\u00e7in nesilden nesile tevar\u00fcs ederek efsanele\u015fir. Tarih olaylar\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":959,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[245,220],"tags":[528,423,422,427,581,424,421,426,425],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":961,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53\/revisions\/961"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.farklarsozlugu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}