Dizel Motor mu? Benzinli Motor mu?

İnsanlar genelde bir şeyler hakkında ya tam bilgi sahibi olur ya da kulaktan dolma yarım bilgilerle idare ederler. Hayatımızı ilgilendiren hemen her şeyde durum böyledir. Ama mesele otomobil ve aksamı olduğunda durum farklıdır. Bu konuda insan ya her şeyi ayrıntıları ile bilir ya da gerçekten hiçbir şey bilmez. Bu yazımızda iki motor türüne biraz yakından bakacağız ve aralarındaki farkları kısaca izah etmeye çalışacağız.

En temelde dizel ve benzinli motor arasında 3 fark bulunur. Önceleri dizel motorlar daha revaçtayken son zamanlarda benzinliler tercih edilmeye başlandı. Sebebi ise yine bu üç farka bağlı olarak değişmekte.

Öncelikle dizel motorlarda buji adı verilen ve ateşlemeyi sağlayan bir parça bulunmamaktadır. Benzinli motorlarda ise buji, aracın çalışması için hayati bir öneme sahiptir. Dizellerde bujinin olmaması motor-yakıt arasındaki alış-verişi sağlayan pistonların buna gerek duymamasıyla alakalıdır. Dizel haddi zatında benzinden farklı bir kimyasal olduğu için motora güç vermesi için ateşlenmeye ihtiyaç duymaz. Benzinlilerde ise motor, hava-yakıt karışımından oluşan homojen bir yapı sayesinde aktif hale gelir. Pistonlara giren hava, yakıt ile birleşir, buji ile ateşlenir ve netice olarak motoru harekete geçirir. Dizellerde içeri giren hava sadece pistonlar tarafından sıkıştırılır.

Dizel ve benzinliyi ayıran en temel farklardan bir tanesi de gaz kelebeği denilen motorun üst aksamında yer alan bir parçadır. Dizellerde gaz kelebeği bulunmaz. Fakat benzinli motorlarda yine oldukça büyük bir öneme sahiptir bu uzantı. Gaz pedalına basılınca aktif hale gelir, açılır, motora yakıtın aktarılmasını sağlar. Dizellerde bu kelebeğin görevini gaz pedalı yerine getirir. Pedala ne kadar ağır basılırsa o kadar yakıt doğrudan motora nakledilir. Dizellerin az, benzinlilerin de çok yakmasının arkasında yatan nedenlerden bir tanesi budur. Güncel dizel motorlara son zamanlarda gaz kelebeği bulunmaktadır. Fakat bu motorun duruş eylemini rahatlatmak için yardımcı bir aparat görevi görmektedir.

Dizel motorların pistonlarındaki sıkıştırma kuvveti fazladır. İçeri aldığı havayı yakıtla karıştırmaz. Sıkıştırarak kullanır. Bu da termal verimi etkiler. Sıkıştırma kuvveti yükseldikçe motorun verimi artar. Aynı zamanda daha az yakıt tüketir. Benzinlilerde sıkıştırma kuvveti daha düşüktür. Hava-yakıt karışımını ateşleyerek kullandığı için yüksek seviyede sıkıştırma yapmaz. Bu da daha fazla yakıt tüketmesine neden olur.

Yine dizel ve benzinli motorların çalışma sesleri birbirlerinden farklıdır. Dizel motorlar genelde daha gürültülü çalışırken, benzinli motorların daha sakin bir ses çıkardığını görürüz. Bu da sadece sese bakarak bile iki motor türünü birbirinden ayırt edebilmemizi sağlar. Motorlar arasındaki farklar bu dört taneyle sınırlı. Fakat çevreye etkileri, dizel ve benzinin kimyasal özellikleri, fiyatları gibi parametreleri de göz önünde bulundurduğumuzda liste bir hayli uzayacaktır.