Doğu Mutfağının Vazgeçilmezleri: Kebap ve Lahmacun

Sosyal medyada kimi zaman bazı yiyecek türleri tartışma konusu olur. Çiğköfte, ızgara köfte, sulu köfte, lahmacun, kebap gibi pek çok yemek ve atıştırmalık üzerinden muhabbet döner. Hatta bazen taraftarlar arasında ciddi fiziksel kavgaların da olduğunu görürüz. Her yöre ve şehir bahsi geçen yemeklerin kendilerine ait olduğunu iddia eder. İşin rant kısmı bir yana gerçekte hangi yemeğin nereye ait olduğunu kestirmek çok zordur. Özellikle kebap ve lahmacun gibi mutfaktan mutfağa farklılaşan türler…

Kebap, dilimize Farsça’dan geçmiş bir kelime. Kısaca “pişmiş et” demek. Bu tanımı esas alırsak kebabın 790.000 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu ve orta doğu civarlarında ilk olarak ortaya çıktığını iddia edebiliriz. Lahmacun daha kompleks bir yiyecek olması hasebiyle kebaba nazaran daha gençtir. Dilimize, Arapça olan lahm-u mucin kelimesinden geçmiş. 5000 yıllık bir tarihe sahip olduğu iddia edilmekte. Ve genel olarak doğu kültürüne has olduğu zannedilmektedir.

İki türün de ülkemizin doğu kesimlerinde şimdiki formlarını bulduğuna şüphe yok. Mesela Adana Kebabı, Urfa Kebabı, Adıyaman Lahmacunu, Urfa Lahmacunu gibi isimlendirmelere sahiptirler. Bu farklı isimler, farklı pişirilme ve malzeme kullanımına atfen ortaya çıkmıştır. Her yöre kendine göre farklı bir üslupla yeni bir tür üretmiştir.

Her ikisi de son yıllarda oldukça popülerleşmiş, ülkemizin batı kesimlerinde de sıkça tüketilir olmuş. Lahmacunun seri üretime geçmesi ve piyasada yaygınlaşması 1960 sonrasıdır. Köşe başı fırınlar ve unlu mamul üreticilerinin artması lahmacunun, lokanta ve fast-foodların artması da kebabın tüketiminde etkili olmuştur. Ülke genelinde refah, enflasyon düşüşü, ulaşım rahatlığı da bunun tetikleyici unsurlarındandır.

Kebap daha çok ziyafeti temsil eder. Masada ana öğünün yerini alır. Lahmacun ise daha çok ara öğün gibidir. Yanında başka bir yemek türü olmadan sade kalır. Tabi tüketiciye göre değişebilir bir tutumdur bu. Tıpkı çiğköfteyi bir öğün olarak tüketenler olduğu gibi lahmacunu bu tarzda tüketenler mevcuttur.

Kebap türleri lahmacuna nazaran daha çeşitlidir. Kuyu Kebabı, Tas Kebabı gibi pek çok türü vardır. Hatta bunların üretiminde kullanılan çeşnileri, tatlandırıcıları ve baharatları da hesaba aldığımızda sayamayacağımız kadar tür ortaya çıkacaktır. Fakat lahmacun için aynı şey söz konusu değildir. Boyut olarak farklı türlere sahiptir lahmacun. Ama hangi yörede yerseniz yiyin, çok büyük farklarla karşılaşmayacaksınız.