Sosyoloji ve Psikoloji Arasındaki Farklar
Durkheim, psikoloji ile sosyolojinin alanına giren olgular arasında kesin bir fark olduğunu savunmuştur. O’na göre, sosyoloji bireysel aklın dışında kalan toplumsal olguları konu almaktadır. Sosyoloji ile psikoloji arasındaki kopukluk, biyoloji ile fizik-kimya bilimleri arasındaki kopukluğun aynısıdır. Dolayısıyla Durkheim’a göre, toplumsal fenomenlerin, psikolojik fenomenlerle açıklanması yanlıştır. Ancak günümüzde, sosyal bilimciler sosyoloji ile psikoloji arasındaki ayrıma Durkheim gibi bakmamaktadırlar.
Psikoloji bireysel farklarla, özellikle zekâ ve kişilik konularına ilgi duymaktadır. Ancak psikolojinin asıl odak noktasını bireyin algılama, öğrenme, güdülenim ve bellek gibi süreçlerini kapsayan mekanizmalar oluşturur. Dolayısıyla psikoloji ve sosyolojinin odak noktaları birbirinden farklılık taşımaktadır.
![]()
![]()
Sosyoloji daha çok bir nevi grup düzeyindedir, yani bir insanın toplumda nasıl davrandığı ya da hareket ettiği gibi konuları inceler. Ya da genel olarak toplumsal hareketleri ele alır. Yerine göre toplumun eğilimlerini, reflekslerini, alışkanlıklarını inceler ve genel geçer hükümler çıkarmaya çalışır. Psikoloji ise kişinin düşüncesinin davranışını nasıl etkilediği gibi bireysel düzeyle daha fazla ilgilidir. Odak noktası sadece kişinin ruhu ya da zihnidir. Amacı ele aldığı kişiyi bireysel olarak tam manasıyla tanımak ve tanımlamaktır.
Psikoloji, bireyin normal psikolojik işlevini tekrar kazanmasına yardımcı olmaktır; böylece bağımsız olarak yaşayabilir, sosyoloji ise, yıkıcı dış etkenleri yaşayan insan gruplarına destek vermeye daha fazla önem verir. Psikoloji, sorunlara bireysel düzeyde yaklaşır. Sosyoloji ise toplumsal düzeyde.
Sosyoloji, toplumu büyük oranda ilgilendiren meslekler (kriminoloji gibi) için yararlıdır; psikoloji ise, bireylerle uğraşan insanlara (avukatlar gibi) yarar sağlamaktadır. Siyasetçiler sosyolojinin verilerinden oldukça fazla faydalanır. Polisiye, askeriye ve kimi büyük sermaye sahibi şirketler suçluların bulunması ve işe alım aşamalarında psikolojiden fazlaca faydalanır.