Okurların Yeni Trendi; Polisiye ve Bilimkurgu

Okurların, özellikle son zamanlarda en fazla ilgi duyduğu iki yazın türüdür; polisiye ve bilimkurgu eserleri. Post-modern okurlar önceki yüzyıllara nazaran daha fazla merak, heyecan, aksiyon içerikli kısacası sürükleyici, zamandan koparıcı eserleri tercih etmekteler. Yavaş akan kurgular, sıkıcı aile ve devlet ilişkilerinden bahseden, sabır isteyen metinler raflarda artık pek yer almıyor. Hal böyleyken polisiyede de bilimkurguda da zaman içerisinde pek çok ürün ortaya çıktı. Şimdi kısaca aralarındaki farklara göz atalım.

Öncelikle bilimkurgu dendiğinde akla ilk olarak teknolojik distopyalar geliyor. Distopya dendiğinde de akla ilk gelen tür budur. Fakat ne bilimkurgu ne de distopya sadece bu türden ibarettir. Özellikle distopya kendi içinde oldukça farklı tür barındırır. Bilimkurgudan anlaşılan teknolojik distopyalar, ileriki bir dönemde teknolojinin ciddi şekilde gelişmesiyle beraber ortaya çıkan toplumsal çöküşleri ele alırlar. Bu eserlerde teknolojinin gelişmesi bilimkurgunun, toplumsal çöküş de distopyanın sahasına girer. Fakat teknik anlamda bu türden eserleri bilimkurgu olarak tanımlamak yanlış olacaktır. Diğer taraftan ileriki dönemlerde geçen bir polisiye eseri bulmak zordur. Polisiyeler genellikle günümüzde vaki olan olayları ele alır ve bugünün teknolojik alt yapısı ile kurgusunu zenginleştirir.

Bilimkurgu türündeki eserlerin ekseriyetinde zaman günümüz değildir. Ama böyle bir zorunluluk da yoktur. Jules Verne’nin pek çok bilimkurgu türündeki eseri yazarın yaşadığı dönemde geçer. Polisiye eserlerinde de durum farklı değildir. Polisiye ciddi bir saha araştırması da gerektirdiği ve işin içine suç girdiğinde kurgunun alanı epey genişlediği için zamanı ileriye çekmenin pek anlamı yoktur.

Polisiye, bilimkurguya göre çok daha çeşitlidir. Farklı alt dallara bölünmüş ve yeni sahalarda da kurgular üretmeye başlamıştır. Mesela tıbbi polisiye son zamanlarda ortaya çıkan bu nevzuhur fraksiyonlardan bir tanesidir. Bilimkurgunun böyle bir lüksü yoktur. İşin esasına bakacak olursak, zaman içerisinde distopya, bilimkurguyu geride bırakmış, Jules Vernelerin Isac Asimovların başlattığı çizgi devam ettirilmemiştir. Polisiye, klasik türünün yanında casusluk, dedektiflik, gerilim, tıbbi ve kara roman gibi her biri toplumun farklı bir kesimindeki suçu ele alan türler üretirken bilimkurgu aynı ilerlemeyi gösterememiş. Bir şekilde distopya ile iş birliği yaparak yoluna devam etmiştir.

Bugün polisiye kendi alanında yeni eserler vermeye devam ederken ve aynı zamanda hızla gelişirken, bilimkurgu sadece distopik kurguları zenginleştiren bir yöntem olarak kitaplardaki yerini alıyor.