Ruh ve Beden Sağlığı İçin Fitness mı? Yoga mı?

Kendi ruh ve beden sağlığını düşünen pek çoklarının ilk tercihleri arasında yer alıyor; fitness ve yoga. Gelin ikisinin arasındaki farklara ve dolayısıyla revaçta oluşlarının arka planına beraber göz atalım.

Modern hayatın zaman algısını değiştirmesi ve günlük yaşamı hızlandırması nedeniyle insanların çoğu boş vakit bulma konusunda sorun yaşıyor. İş stresi, hayat meşgalesi ve ailevi sorumluluklar bir günün tamamına hâkim olurken, bedenin farklı aktivitelere duyduğu ihtiyaç yaş ilerledikçe artıyor. Kendi başına spor yapamayan ya da stres azaltıcı uygulama bulamayan insanlar solu fitness, yoga, meditasyon ve vücut geliştirme salonlarında alıyor. Bir hoca kontrolünde, disiplinli şekilde yapılan bu zihinsel ve fiziksel aktiviteler son zamanlarda oldukça popülerlik kazanmış durumda.

Fitness, İngilizce’den dilimize geçmiş bir kelime. Kısaca, sağlıklı yaşam demek. Fakat fit ve formda olmak gibi anlamlara da sahip. Genelde spor salonlarına giderek, oradaki ekipmanlarla egzersiz yapmak olarak bilinir. Ne var ki formda ve zinde yaşamaya çalışan birinin de bu tanıma göre fitness yaptığını iddia edebiliriz. Yoga ise yine fiziksel eylemlerde bulunmaya dayalı zihinsel ve ruhsal olarak rahatlama çabasıdır. Vücuttaki stresi ve kötü enerjiyi atmak daha sağlıklı düşünmek ve relax olmak için uygulanır. 8 adımdan oluşur. Bu anlamda aralarındaki en belirgin fark, fitnessın sadece bedensel olarak fayda sağlaması, yoganın ise hem zihinsel hem de ruhsal olarak fayda vermesidir.

Her iki aktivitenin belirgin özellikleri ve yöntemleri vardır. Kısaca bunlara bakalım:

Fitness, kardiyovasküler dayanıklılığı arttırır. Fiziksel gücün, kalp atış hızının ve oksijen tüketiminin dengelenmesini sağlar. Yoga ise, Yoma adı verilen etapta, canlılara zarar vermemeyi, doğruluğu, çalmamayı ve nefsi kontrol edebilmeyi öğretir.

Fitnes, kas dayanıklılığını arttırır. Şınav ve squat egzersizleri ile vücut kaslarının istenen süre içerisinde daha dayanıklı hale gelmesini sağlar. Yoga’nın ikinci amacı, kişiye saf olmayı, şükretmeyi, okumayı ve hatırlamayı öğretmektir.

Fitnes, kişinin kaslarını güçlendirir. Birden çok eklemi ve kas grubunu aktive eden squat veya bench press gibi egzersizlerle eskiye nazaran daha güçlü kas yapıları kazandırmayı amaçlar. Hemen belirtmek gerekir, bu egzersizler kişinin vücut geliştirmesine bir katkı sağlamaz. Fitness ve vücut geliştirme arasında ciddi bir fark vardır. Vücut geliştirme ve kas yapmanın yöntemleri farklıdır. Ayrıca bunu hobi için yapanların sayısı hiç az olmasa da vücut geliştiricileri genellikle kendilerini müsabakalara hazırlarlar. Yoganın bir diğer faydasına gelecek olursak, Asama adı verilen yoga oturuşu ile kişinin vücut hareketlerini düzenler. Bu oturuş tarzı “yoga pozu” olarak da adlandırılır. Ve 8 adımın bir parçasıdır.

Fitness, esneklik kazandırır. Bir kas grubunun ne kadar uzayabileceği ya da eklemlerin ne kadar hareket ettirilebileceği test edilir. Genellikle hamstringler ve omuzlar bu aşamada ön planda tutulur. Yogada bunun karşılığı nefes egzersizleridir. Nefes, yoga yaşam enerjisi olarak adlandırılır. Ve egzersizler sayesinde daha aktif ve kontrol edilebilir düzeyde kullanılması sağlar.

Fitness, vücut dengesini sağlamaya çalışır. Basit egzersizler ile vücut kontrolünü sağlamayı ve fiziksel olarak daha dengeli olabilmeyi hedefler. Yogada ise Pratyahara adı verilen yöntemle kişinin duyguları dengelenmeye çalışılır. Duyguları ve duyu organlarını geri çekme taktiğiyle kişinin ruhsal dengesi sağlanırken, Drahama denen yöntemle de konsantrasyon ve odaklanma yeteneği verilir.

Fitnessta vücut kompozisyonu en ideal seviyede tutulmaya çalışılır. Kas, kemik, doku ve organların vücutta yerli yerince olmasını, yağ kütlesi dağılımının da sağlığa zarar vermeyecek şekilde olmasını sağlar. Buna bağlı olarak da vücut hızının, reflekslerin ve kondisyonun üst seviyeye çıkarılması hedeflenir. Yogada son aşama meditasyon ve aydınlanmadır. Gerekli fiziksel egzersizlerden sonra kişinin meditasyon yapması ve bu yolla özgürleşmesi sağlanır.

Netice olarak her iki aktivite de fiziksel bazlı eylemler ile kişiyi yönlendirir. Fakat fitness sadece bedensel sağlığın korunmasını amaçlarken, yoga zihinsel ve ruhsal sağlığın da korunmasını hatta bireysel farkındalığın ve kişisel gelişimin arttırılmasını da gaye edinir.